Ιστορικό

Ιστορικό των Εργαστηρίων Φυσιολογίας των Ελληνικών Πανεπιστημίων 

Εργαστήριο Φυσιολογίας – Ιατρική ΕΚΠΑ

Το 1833, η επιτροπή με αρμοδιότητα τον εκπαιδευτικό σχεδιασμό του τότε νεοσύστατου Ελληνικού κράτους, στην τελική της έκθεση προτείνει το γνωστικό αντικείμενο «Φυσιολογία του Ανθρώπου» ανάμεσα στους πρώτους 70 θεματικούς τίτλους σπουδών του πρώτου Πανεπιστήμιου της Ελλάδας (1837). Ως πρώτος Καθηγητής Φυσιολογίας και Ανατομίας, αναφέρεται ο Δημήτριος Μαυροκορδάτος, ο οποίος μάλιστα με τη διαθήκη του δημιουργεί και το πρώτο κληροδότημα της Ιατρικής Σχολής. Κατά τη διάρκεια του 19ου αιώνα, έχουμε την παρουσία των διαπρεπών Καθηγητών Φυσιολογίας, όπως των Γεωργίου Δαμιανού (1840), Ιωάννη Νικολαΐδη (1846), Κωνσταντίνου Βουσάκη (1862), Ιωάννη Ζωχιού (1890) και Ρήγα Νικολαΐδη (1899). Ο τελευταίος ίδρυσε  το «Εργαστήριο Πειραματικής Φυσιολογίας – Φυσιολογείο» το 1883 και εξέδωσε το πρώτο σύγγραμμα «Φυσιολογία του Ανθρώπου» στην ελληνική βιβλιογραφία (1903). Ο Καθηγητής & Ακαδημαϊκός (Φυσιολογία) Ρήγας Νικολαΐδης θεωρείται ως ο «αναμορφωτής της Ιατρικής Επιστήμης στην Ελλάδα», γιατί επέβαλε για πρώτη φόρα την έμφαση της διδασκαλίας των νέων ιατρών στη «Μεθοδολογία της Έρευνας» και την «Πειραματική Προσέγγιση» στην ιατρική έρευνα. Κατά τη διάρκεια του 20ού αιώνα διετέλεσαν Διευθυντές – Καθηγητές Πειραματικής Φυσιολογίας πολλοί διακεκριμένοι επιστήμονες όπως οι : Ι. Δοντάς, Χ. Μαλτέζος, Σπ. Δοντάς, Σπ. Αλιβιζάτος, Ι. Χατζημηνάς, Ι. Σταυρίδης. Ο Καθηγητής και Ακαδημαϊκός (Φυσιολογία) Σπ. Δοντάς (1878-1958) έφερε τον πρώτο καρδιογράφο στην Ελλάδα και έκανε τα πρώτα ηλεκτροκαρδιογραφήματα ΔΩΡΕΑΝ. Ο 21ος αιώνας βρίσκει Καθηγητή – Διευθυντή  του «Εργαστηρίου Φυσιολογίας – ΦΥΣΙΟΛΟΓΕΙΟΝ» τον αείμνηστο Καθηγητή Μάρκο Τσακόπουλο (2000-2002) και έκτοτε τον Καθηγητή Μιχάλη Κουτσιλιέρη.  

1) Εργαστήριο Πειραματικής Φυσιολογίας, Τομέας Φυσιολογίας-Φαρμακολογίας –Ιατρική ΑΠΘ

Το Εργαστήριο Πειραματικής Φυσιολογίας της Ιατρικής Σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης ιδρύθηκε αρχικά με το κανονιστικό διάταγμα της 30ης Μαρτίου 1942.Πρώτος καθηγητής της έδρας διορίσθηκε το Δεκέμβριο του 1942 ο Ανδρέας Κοτσαύτης. Μετά την απελευθέρωση της χώρας, το 1945, ανασυγκροτήθηκε η Ιατρική Σχολή της Θεσσαλονίκης και ιδρύθηκε τακτική έδρα της Πειραματικής Φυσιολογίας, με καθηγητή τον Α. Κοτσαύτη, ο οποίος υπηρέτησε μέχρι το 1956.Ακολούθως, και για τον επόμενο χρόνο, την προσωρινή διεύθυνση της έδρας και την εντολή διδασκαλίας των μαθημάτων της ανέλαβε ο Ν. Κλεισιούνης, τακτικός καθηγητής της έδρας. Αμέσως μετά ακολούθησε η εκλογή του Αλέξανδρου Μαύρου σε τακτικό καθηγητή της έδρας.Τον Ιούνιο του 1958, η Σχολή καθόρισε το περιεχόμενο της έδρας ως εξής: «(…) διδασκαλία περί της μορφής και της κατασκευής όλων των οργάνων του ανθρωπίνου σώματος ως και των σχέσεων αυτών προς άλληλα συνοδευομένη υπό ασκήσεων». Μετά τη συνταξιοδότηση του Α. Μαύρου το 1968, ανατέθηκε στον Ανδρέα Γρανίτσα, καθηγητή της τακτικής έδρας της Γενικής Βιολογίας, η προσωρινή διεύθυνση και η διδασκαλία των μαθημάτων της Πειραματικής Φυσιολογίας.Από το 1969 έως το 1998 ο Μ. Αποστολάκης υπηρέτησε ως τακτικός καθηγητής της τακτικής έδρας της Πειραματικής Φυσιολογίας. Κατά τη διάρκεια της θητείας του ιδρύθηκε «παρά τη τακτική έδρα της Πειραματικής Φυσιολογίας» Εργαστήριο Νευροφυσιολογίας που εξυπηρετείται από τους χώρους και τον εξοπλισμό του Εργαστηρίου Πειραματικής Φυσιολογίας.Το Σεπτεμβρίου του 1998 η διεύθυνση του Εργαστηρίου πέρασε στην Αντιπρύτανη του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, καθηγήτρια Ο. Γκίμπα-Τζιαμπίρη (1998-2007).Το Σεπτέμβριο του 2007 τη διεύθυνση του Εργαστηρίου ανέλαβε με τριετή θητεία ο καθηγητής Γ. Ανωγειανάκις και τρία χρόνια αργότερα ο Κωνσταντίνος Καλλαράς. 

2) Εργαστήριο Φυσιολογίας,Τομέας Φυσιολογίας-Φαρμακολογίας –Ιατρική ΑΠΘ

Το Εργαστήριο Φυσιολογίας ιδρύθηκε τον Ιανουάριο του 1981, ως έκτακτη αυτοτελής έδρα Πειραματικής Φυσιολογίας στην Ιατρική Σχολή του ΑΠΘ με το π.δ. 21/1981. Το 1992 πραγματοποιήθηκε η υπαγωγή του εργαστηρίου στον Τομέα Φυσιολογίας-Φαρμακολογίας.Πρώτη καθηγήτρια της Έδρας διορίσθηκε η Αικατερίνη Μαδένα-Πυργάκη το 1979. Μετά τη συνταξιοδότησή της, την διεύθυνση της Έδρας ανέλαβε η Ολυμπία Γκίμπα-Τζιαμπίρη. Το 2007 αποφασίστηκε από τον Τομέα και εγκρίθηκε από τη Γ.Σ. της Σχολής η μετονομασία της έκτακτης αυτοτελούς έδρας Φυσιολογίας σε Εργαστήριο Φυσιολογίας(ΦΕΚ 2009/16.4.2009) .Διευθύντρια του Εργαστηρίου Φυσιολογίας είναι από το 2007 μέχρι και σήμερα η καθηγήτρια Μαρία Αλμπάνη. 

Εργαστήριο Φυσιολογίας, Τομέας Βασικών Ιατρικών Επιστημών ΙΙ – Ιατρική Πάτρας

Πρώτος καθηγητής: Ηλίας Κούβελας, Ίδρυση: ν. 641/18-7-1978 

Εργαστήριο Συστηματικής Φυσιολογίας, Τομέας Βασικών Ιατρικών Επιστημών – Ιατρική Κρήτης

Μετονομάστηκε με την Υπ. Απ. Β1/556/29-7-1996 

Εργαστήριο Φυσιολογίας, Λειτουργικός-Κλινικοεργαστηριακός Τομέας – Ιατρική Ιωαννίνων

Διευθυντής: Δημήτριος – Νικηφόρος Κιόρτσης 

Εργαστήριο Φυσιολογίας, Τομέας Βασικών Επιστημών – Ιατρική Λάρισας

Το Εργαστήριο Φυσιολογίας του Ιατρικού Τμήματος, του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας λειτουργεί από το ακαδημαϊκό έτος 1991-1992. Διευθυντής του Εργαστήριου από την ίδρυσή του έως και το 2014 διετέλεσε ο καθηγητής Φυσιολογίας Π. Μολυβδάς, ενώ σημερινή του διευθύντρια είναι η Χρυσή Χατζόγλου.Το Εργαστήριο έχει την ευθύνη διδασκαλίας της Φυσιολογίας Συστημάτων και Νευροφυσιολογίας-Φυσιολογίας Ενδοκρινών, όπως επίσης και των προαιρετικών μαθημάτων Φυσιολογία της Συμπεριφοράς, Βιοφυσική Μεμβρανών και Κάπνισμα. Συμμετέχει ενεργά στα μεταπτυχιακά προγράμματα του Ιατρικού Τμήματος «Κλινικές Εφαρμογές Μοριακής Ιατρικής» και «Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας». 

Εργαστήριο Φυσιολογίας, Λειτουργικός-Κλινικοεργαστηριακός Τομέας – Ιατρική Αλεξανδρούπολης

Το Εργαστήριο Φυσιολογίας του Ιατρικού Τμήματος του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης ιδρύθηκε με το Προεδρικό Διάταγμα 459/1987.Πριν από την ίδρυση του Εργαστηρίου Φυσιολογίας, συγκεκριμένα το Μάρτιο του 1985, είχε εκλεγεί η Γ. Νικητοπούλου – Μαράτου ως καθηγήτρια Φυσιολογίας, η οποία όμως παραιτήθηκε το Σεπτέμβριο του 1986.Η ουσιαστική ίδρυση και λειτουργία του Εργαστηρίου Φυσιολογίας έγινε το 1990, όταν διορίσθηκε ο Ν. Νικολέττος ως λέκτορας Φυσιολογίας. Παράλληλα, ιδρύθηκε και το Εργαστήριο Νευροφυσιολογίας.Το 1995, τη διεύθυνση των Εργαστηρίων Φυσιολογίας και Νευροφυσιολογίας ανέλαβε η Ελένη Κοντολέων – Βακαλοπούλου, μετά την εκλογή της ως καθηγήτριας Φυσιολογίας.Το 1997, στα πλαίσια του Εργαστηρίου Φυσιολογίας, ιδρύθηκε και το Εργαστήριο Φυσιολογίας Αναπαραγωγής – Τεχνητής Γονιμοποίησης.Την περίοδο 2005-2007, τη διεύθυνση των Εργαστηρίων Φυσιολογίας, Νευροφυσιολογίας και Φυσιολογίας Αναπαραγωγής – Τεχνητής Γονιμοποίησης ανέλαβε ο Νίκος Νικολέττος, μετά τη συνταξιοδότηση της Ε. Κοντολέων – Βακαλοπούλου. Μετά τη μετακίνησή του στο Χειρουργικό Τομέα του Ιατρικού Τμήματος, τη διεύθυνση ανέλαβε ο Α. Κορτσάρης (καθηγητής Βιοχημείας). Το 2010, διορίσθηκε ως καθηγητής Φυσιολογίας ο Κ. Χαραλαμπόπουλος και ανέλαβε έκτοτε τη διεύθυνση των Εργαστηρίων Φυσιολογίας και Νευροφυσιολογίας. 

Τομέας Φυσιολογίας Ζώων και Ανθρώπου – Τμήμα Βιολογίας ΕΚΠΑ

Ο Τομέας Φυσιολογίας Ζώων & Ανθρώπου ιδρύθηκε το Σεπτέμβριο του 1996 από τον καθηγητή Ισίδωρο Μπέη, μετά την κατάτμηση του Τομέα Ζωολογίας του Τμήματος Βιολογίας του ΕΚΠΑ. Μαζί με τα πρώτα μέλη που προσχώρησαν μετά την ίδρυσή του, την καθηγήτρια Αικ. Γαϊτανάκη και τον αναπληρωτή καθηγητή Σ. Μανώλη, οργάνωσαν τα μαθήματα και τα εργαστήρια του Τομέα με την απαιτούμενη υποδομή σε εξοπλισμό και αναλώσιμα για τις ανάγκες εξάσκησης προπτυχιακών και μεταπτυχιακών φοιτητών σύμφωνα με υψηλά διεθνή πρότυπα. 

Εργαστήριο Φυσιολογίας Ζώων, Τομέας Ζωολογίας – Τμήμα Βιολογίας ΑΠΘ

Εργαστήριο Φυσιολογίας Ζώων και Ανθρώπου –  Τμήμα Βιολογικών Εφαρμογών και Τεχνολογιών του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

Ιδρύθηκε το 2005-2006. Από την ίδρυσή του μέχρι σήμερα τη διεύθυνση έχει αναλάβει η καθηγήτρια Κατερίνα Ψαρροπούλου. 

Εργαστήριο Φυσιολογίας Ανθρώπου και Ζώων, Τομέας Βιολογίας Ζώων –Τμήμα Βιολογίας Πάτρας

Εργαστήριο Φυσιολογίας Ζωικών Οργανισμών –Τμήμα Βιοχημείας και Βιοτεχνολογίας Λάρισας

Ιδρύθηκε το 2008 και διευθυντής του έως σήμερα είναι ο καθηγητής Δημήτριος Κουρέτας. 

Εργαστήριο Φυσιολογίας, Τομέας Δομής και Λειτουργίας Ζωικών Οργανισμών – Κτηνιατρική ΑΠΘ

Διευθυντής: Ιωάννης Ταϊτζόγλου 

Εργαστήριο Φυσιολογίας – Κτηνιατρική Καρδίτσας

Ιδρύθηκε από τον Ιωάννη Ταϊτζόγλου. 

Εργαστήριο Βιολογίας, Βιοχημείας και Φυσιολογίας του Ανθρώπου και των Μικροοργανισμών – Επιστήμη Διαιτολογίας και Διατροφής, Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο

Διευθύντρια: Σμαραγδή Αντωνοπούλου